Mjesečne arhive: Mart 2017.

Pruga Šamac – Sarajevo – Priča za sva vremena

U cilju izlaska iz zaostalosti zemlje i povećanja životnog standarda petogodišnjim planom (Jugoslavija od 1947 do 1951. godine) postavljeni su zadaci u industrijalizaciji i elektrifikaciji zemlje. Ovakvi zadaci traže razvoj osnovnih industrija: rudarstva, crne metalurgije, teške industrije i drugih grana industrije. Da bi se izvršili dati zadaci do kraja prvog petogodišnjeg plana trebaće prevesti oko 4 miliona tona razne robe dolinom Bosne. Najvažniji fabrikat u prevozu je roba proizvedena od čelika na bazi gvozdenih ruda, zatim uglja iz rudnika centralne Bosne i u razvoju građevinske industrije u prevozu cementa, drvne građe i drugo.

Iz tih ekonomskih proučavanja i realnosti proizišla je potreba građenja pruge Šamac – Sarajevo i to pruge normalnog kolosijeka I reda. Izvedenim studijama i upoređenjima koristeći elaborate trase od Šamca do Doboja rađen još 1912. godine i od Doboja do Sarajeva do 1941. godine, tehnički stručnjaci uspjeli su za kratko vrijeme izraditi generalni elaborat, obilježiti cijelu trasu i bez smetnji izdati radni nalog izlaska radnih brigada na teren.

U proglasu Centralnog vijeća Narodne omladine Jugoslavije stoji da će njeni članovi u što kraćem roku izvesti ove radove i to do polovine novembra 1947. godine iako je Planska komisija postavila rok da prugu treba predati u eksploataciju juna 1948. godine. Prvog aprila 1947. godine u prisustvu ministra saobraćaja Todora Vujasinovića koji je, ubacujući prvi ašov zemlje u drvena kolica, svečano proglasio početak radova. Izgradnja 240 kilometara pruge trajala je nešto više od sedam mjeseci. Na izgradnji trase pruge i oko 110 građevinskih objekata uz prugu radilo je 212.000 mladih, među kojima je 5.860 brigadira iz 42 države svijeta. Brigadiri iz svih bratskih Republika su se periodično smjenjivali i sa neskrivenim entuzijazmom u izgradnji socijalističke domovine vjerovali da grade pravednije i naprednije, naučno zasnovano, socijalističko društvo.

Danas, poslije sedamdeset godina, ono što su naši roditelji izgradili postoji i danas, koristi se i stoji kao spomenik idealima jedne mladosti. Kao što je neko rekao: „Pruga ne postoji zbog nas – mi postojimo zahvaljujući njoj“.

Povodom obilježavanja 70. godišnjice od početka radova na Omladinskoj pruzi Šamac – Sarajevo postavljamo kolaž fotografija i tekstova iz lista „Oslobođenje“ mjeseca aprila 1947. godine. Ova skromna izložba predstavlja istorijsku baštinu i govori o važnoj prošlosti Bosne i Hercegovine u naslovu „Obnova zaboravljenih vrijednosti“.

 

Srećko Ignjatović